Consument bekendheid en begrip

Over deze indicator

Dit onderzoek is onderdeel van de BioMarktMeter. Jaarlijks wordt er gepeild hoe Nederlanders biologisch voedsel¹ ervaren. Dit gebeurt via een consumentenonderzoek onder een representatief panel van 3.000 Nederlanders. Het jaar 2026 is de tweede editie. Via een online vragenlijst zijn indicatoren over percepties, acceptatie en gedrag en gedragsfactoren in kaart gebracht binnen vier afzetkanalen: supermarkten, online, bio winkels en buitenshuis². Consumenten zijn ingedeeld bij één afzetkanaal, op basis van recent koopgedrag. De meeste vragen gingen over dat specifieke kanaal, naast enkele algemene vragen. De BioMarktMeter wordt de komende jaren herhaald. Zo ontstaat een actueel en doorlopend beeld van de biologische markt vanuit het perspectief van consumenten. Dit maakt het mogelijk om trends en veranderingen te volgen.

De indicator Bekendheid en begrip laat zien in welke mate Nederlandse consumenten bekend zijn met biologisch voedsel in de vier afzetkanalen. Daarnaast geeft deze indicator inzicht in: hoeveel consumenten in het afgelopen jaar over biologisch voedsel gelezen of gehoord hebben in hoeverre hun eigen begrip aansluit bij de officiële betekenis van ‘biologisch’ in welke mate zij voordelen zien van biologisch voedsel voor henzelf, de gemiddelde Nederlander, en voor de samenleving.

De volgende tekst is gebruikt om de officiële betekenis van biologisch uit te leggen:

Wat is biologisch? Eten en drinken gemaakt met aandacht voor mens, dier en natuur.

Biologisch voedsel wordt geproduceerd met aandacht voor mens, dier en natuur. Dit gebeurt volgens strenge EU-regels. Alleen producten die aan deze wettelijke voorschriften voldoen, mogen biologisch genoemd worden en krijgen het EU-keurmerk voor biologische producten. De overheid stelt de regels vast en controleert de naleving.

Wat is typisch biologisch?

Biologische landbouw richt zich op het behoud van biodiversiteit, het verbeteren van de bodemgezondheid en het welzijn van dieren. Biologische producten worden verbouwd zonder gebruik te maken van kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen en er is meer ruimte voor dieren. De boeren en telers kiezen ervoor om de natuur zoveel mogelijk zijn werk te laten doen, door zo min mogelijk in te grijpen. Dit betekent dan ook dat de boer meer werk heeft en dat de kosten hoger zijn.

Er worden geen chemische kleur-, geur-, en smaakstoffen en andere hulpstoffen aan biologisch eten en drinken toegevoegd. Ook zijn er voor handelaren, importeurs en opslagbedrijven van biologische producten voorschriften (zoals bijvoorbeeld werken met goedgekeurde certificaten, herkomst van het product moet duidelijk zijn). Overal in Europa gelden dezelfde eisen voor biologische productie”.

Let op: In tegenstelling tot andere pagina’s (zoals op de pagina Houdingen en vaardigheden), wordt hier niet alles per afzetkanaal gerapporteerd, maar een totaalgemiddelde gegeven. Dit geldt voor begrip, ervaring en bekendheid van biologisch voedsel.

De vragen zijn gemeten op een schaal van 1 tot 7, waarbij 1 staat voor 'helemaal niet' of 'helemaal oneens' en 7 voor 'helemaal wel' of 'helemaal eens'. Twee uitzonderingen hierop:

• Wat de consumenten denken dat biologisch betekent (‘Eigen begrip’) is gemeten op een 5-puntsschaal, waarbij 1 staat voor ‘geen overlap/ver uit elkaar’ en 5 staat voor ‘zeer veel overlap’. 3 is het schaalmidden.
• De voordelen van biologisch zijn beoordeeld op een 7-puntsschaal, waarbij 1 staat voor ‘heel laag’ en 7 staat voor ‘heel hoog’, en het midden van de schaal is 4.

Meer informatie is beschikbaar via de contactpagina.

Toelichting bij begrippen

¹Biologisch voedsel: eten en drinken met een biologisch EU-keurmerk.

²Afzetkanalen: de monitor richt zich op vier afzetkanalen: supermarkt, online, biowinkel en buitenshuis, elk met een eigen koopomgeving en beleving. Supermarkten zijn opgenomen in de monitor omdat het merendeel van de duurzame bestedingen hier plaatsvindt. In het onderzoek wordt onderscheid gemaakt tussen fysieke supermarktbezoeken en online aankopen vanwege verschillen in beleving en koopproces. Biowinkels zijn meegenomen vanwege hun vergelijkbaarheid met supermarkten, maar ook omdat biologische aankopen hier vaker onderdeel zijn van vast koopgedrag en een andere winkelbeleving kennen. Een geheel andere context is consumptie buitenshuis: hierbinnen vormt de horeca een belangrijk afzetkanaal voor biologisch voedsel, waarbij de focus ligt op restaurants. Deze verschillen helpen om het gedrag van consumenten rondom biologische aankopen beter te begrijpen en te duiden.

• Supermarkt: een fysieke winkel van een supermarktketen waar je boodschappen kunt doen.
• Online: de digitale winkelomgeving van een supermarkt: een website of app van een supermarktketen waar je boodschappen kunt bestellen. Dit kan een web-only winkel zijn, of een supermarkt die ook fysieke winkels heeft.
• Biowinkel (speciaalzaak voor duurzame voeding): een winkel of supermarkt die zich specialiseert in biologisch voedsel. Dit kan zowel fysiek als online zijn.
• Buitenshuis: een horecagelegenheid buitenshuis, zoals een restaurant, brasserie of eetcafé, waar je tegen betaling maaltijden of dranken bestelt die ter plekke worden bereid en geserveerd. Wanneer geschreven wordt over kopen van biologisch voedsel betekent dit voor dit kanaal: het bestellen van eten/drinken.